لطفا صبر کنید ...



وبلاگ

لیست کلاسیک

cataract-surgery-1200x840.jpg
۰۱/آبا/۱۳۹۵

ساختمان قرنیه

قرنیه قسمت شفاف جلوی کره چشم است که مثل شیشه پنجره داخل چشم را از محیط خارج جدا می‌کند. قرنیه دو وظیفه مهم دارد: یکی آنکه پرتوهای نور را به داخل چشم هدایت کند و آنها را روی پرده شبکیه متمرکز کند، دوم آنکه از ساختمانهای داخل کره چشم محافظت نماید. برای آنکه نور بتواند وارد چشم شده و به پرده شبکیه برسد ابتدا باید از قرنیه عبور کند. بنابراین شفاف بودن قرنیه اهمیت زیادی در بینایی دارد. همانطور که اگر از پشت یک شیشه کثیف به اشیاء نگاه کنیم آنها را تار می‌بینیم، اگر از پشت یک قرنیه کدر به اشیاء نگاه کنیم آنها را تار خواهیم دید. به علاوه همانطور که از پشت یک شیشه موجدار یا مشجر اجسام کج و معوج به نظر می رسند اگر سطح قرنیه ناهموار باشد نیز تصاویر کج و معوج دیده می‌شوند. پس وجود یک قرنیه سالم و شفاف با سطح هموار و انحنای طبیعی برای دید طبیعی ضروری است.

در بسیاری از موارد پیوند قرنیه به منظور برداشتن بخشهای کدر قرنیه و جایگزین کردن آن با قرنیه شفاف انجام می‌گیرد. همانطور که گفته شد یکی از وظایف مهم قرنیه حفاظت از ساختمانهای داخل کره چشم است. در مواردی که به علت عفونت یا سوختگی سوراخی در قرنیه ایجاد شود احتمال تخریب و آلودگی بافتهای داخل چشم وجود دارد. در این حالت برای حفاظت از ساختمانهای داخل کره چشم لازم است سوراخ ایجاد شده به سرعت ترمیم شود که پیوند قرنیه روش مناسبی برای این منظور می‌باشد.

پیوند قرنیه

پیوند قرنیه یک عمل جراحی است که طی آن قسمت آسیب دیده قرنیه بیمار برداشته شده، با یک قرنیه جدید سالم جایگزین می‌گردد. پیوند قرنیه معمولاً به یکی از این دلایل انجام می‌شود:

  • ایجاد دید بهتر در مواردی که کدورت قرنیه باعث تاری دید شده است.
  • ترمیم سوراخ قرنیه برای حفاظت ساختمانهای داخل کره چشم.
  • درمان درد چشم در مواردی که به علت بیماری یا تورم قرنیه درد شدید وجود دارد.
  • ریشه کن کردن عفونت در مواردی که عفونت قرنیه با دارو درمان نمی‌شود.

پیوند قرنیه برای درمان چه بیماریهایی صورت می‌گیرد؟

شایعترین بیماریهای که با پیوند قرنیه درمان می‌شوند عبارتند از: ورم قرنیه پس از جراحی آب مروارید ، قوز قرنیه یا کراتوکونوس ، کدورت یا لک قرنیه (اغلب پس از عفونت مکرر تبخال چشمی یا عفونتهای میکروبی ایجاد می‌شود)، سوختگی شیمیایی قرنیه و بیماریهای ارثی که باعث ایجاد کدورت یا ورم قرنیه می‌شوند.

نحوه تهیه قرنیه پیوندی

قرنیه پیوندی پس از مرگ از چشم افرادی تهیه می‌شود که تمایل داشته‌اند با اهداء قرنیه به دیگران کمک کنند. بدون اقدام خیرخواهانه این افراد جراحی پیوند قرنیه امکان پذیر نبود. قرنیه‌های اهداء شده در بانک چشم نگهداری می‌شود. در بانک چشم این قرنیه‌ها بطور دقیق معاینه می‌شوند تا از سالم بودن آنها اطمینان حاصل گردد. به علاوه تمام قرنیه‌های پیوندی از نظر بیماریهایی مثل ایدز و هپاتیت کنترل می‌شوند تا این بیماریها به فرد گیرنده پیوند سرایت نکند.

عمل جراحی پیوند قرنیه

برای انجام جراحی پیوند قرنیه معمولاً لازم است که بیمار قبل از عمل در بیمارستان بستری شود آزمایشها و معاینات لازم انجام گیرد. معمولاً قبل از بستری شدن بیمار در بیمارستان برای رزرو قرنیه با بانک چشم هماهنگی به عمل می‌آید، اما به هر حال ممکن است در روز عمل قرنیه مناسب برای پیوند در بانک چشم موجود نباشد و در نتیجه جراحی به روز دیگری موکول شود.

پیوند قرنیه معمولاً با بیهوشی کامل انجام می‌گیرد. البته اگر به علت بیماریهای دیگر مثلاً مشکلات قلبی یا ریوی امکان بیهوشی کامل وجود نداشته باشد فرد به کمک دارو خواب آلوده شده و چشم به صورت موضعی بیحس می‌شود. در این حالت بیمار دردی احساس نمی‌کند در موقع عمل جراح با استفاده از وسایل میکروسکوپی یک قطعه مدور از وسط قرنیه بیمار برداشته می‌شود و به جای آن یک قطعه گرد متناسب از قرنیه سالمِ دهنده را قرار می دهد و آن را با بخیه های خیلی ظریف به چشم بیمار می دوزد. عمل جراحی بین یک تا دو ساعت طول می کشد. بسته به شرایط، گاهی علاوه بر پیوند قرنیه عمل آب مروارید یاآب سیاه همزمان انجام می گیرد. پس از خاتمه عمل چشم پانسمان می‌شود.

وضعیت چشم پس از جراحی

معمولاً پس از پایان عمل وقتی فرد به هوش می‌آید احساس درد و ناراحتی می‌کند که این موضوع طبیعی است و نباید باعث نگرانی شود. روز بعد از عمل پانسمان باز شده و چشم معاینه می‌شود. در روز اول پس از عمل دید کاملاً تار است. تاری دید به تدریج و به آهستگی بهبود پیدا می‌کند، بنابراین در روزها و هفته‌های اول پس از عمل نباید توقع دید خوب داشته باشیم. درد و حساسیت و اشک ریزش چشم معمولاً پس از 34 روز بهبود می‌یابد. معمولاً یکی دو روز پس از انجام پیوند قرنیه فرد از بیمارستان مرخص می‌شود، اما تا 3-4 هفته لازم است هرچند روز یک بار توسط پزشک معاینه گردد.amal-layzik

مراقبتهای لازم پس از انجام جراحی

بلافاصله پس از انجام پیوند قرنیه، چشم شدیداً به ضربه حساس است و ممکن است حتی با ضربه‌های خفیف دچار آسیب جدی شود. بنابراین لازم است در هفته‌های اول پس از پیوند حتماً از محافظ پلاستیکی (شیلد) استفاده کنید تا به چشم ضربه وارد نشود. همچنین در این مدت باید از خم شدن، زور زدن و برداشتن اشیاء سنگین خودداری کنید. در این مدت نباید سر خود را به جلو خم کنید. در صورتیکه مجبور شدید چیزی را از روی زمین بردارید از کمر خم نشوید، بلکه زانوها را خم کنید و سر را صاف نگه دارید. در صورت شستشوی سر کاملاً دقت کنید که آب و شامپو وارد چشم نشود. تنها فعالیت ورزشی مجاز در این دوره پیاده روی سبک است. در این دوره از مالیدن و خاراندن چشم جداً خودداری کنید. اگر شغل شما کار اداری نشستنی است پس از دو هفته می‌توانید به سرکار خود برگردید، اما در صورتیکه شغل شما به فعالیت بدنی نیاز دارد برای بازگشت به کار حداقل 6 هفته صبر کنید.

جراحی چشم


۲۶/مهر/۱۳۹۵

لیزیک چیست؟

انجام عمل جراحی قرنیه با لیزر اگزایمر جهت کاهش یا اصلاح عیوب انکساری چشم می باشد.

چه تفاوتی بین لیزیک ، لازک وPRK می باشد؟

در جراحی لیزیک پس از برداشتن فلپ (ورقه نازکی) از قرنیه لیزر انجام می شودو بعد از انجام لیزر ، فلپ قرنیه به جای خود برگردانده می شود.
در جراحی لازک ، اپی تلیوم سطح قرنیه به کمک الکل برداشته می شود و سپس از لیزر اگزایمر استفاده می شودو مجددا فلپ اپی تلیال سرجایش برگردانده شده و بعد از عمل از لنز تماسی پانسمانی به مدت ۳ تا ۴ روز تا زمان ترمیم مجدد اپیتلیوم استفاده می شود.leyzik-cheshm

در جراحی PRK : اپیتلیوم سطح قرنیه به روش مکانیکی برداشته شده و پس از انجام لیزر اگزایمر از لنز پانسمانی روی سطح قرنیه تا بهبودی اپیتلیوم استفاده می شود.

چه کسانی می توانند از جراحی لیزر اگزایمر استفاده کنند؟

افرادی که حداقل ۱۹ سال کامل داشته باشند، حداقل یک سال و نیم شماره چشم آنها ثابت مانده باشد ودید آنها با عینک کامل باشد، بیماری چشمی یا جسمانی که نتایج عمل را محدود نماید نداشته باشند و تصویر برداری از قرنیه آنها معیارهای لازم برای عمل جراحی را داشته باشد. افرادی که قرنیه نازک دارند یا مبتلا به قوز قرنیه می باشند نیز کاندید جراحی لیزری نمی باشند .amal-leyzik

در صورتیکه نتوانیم از جراحی با لیزراگزایمر استفاده کنیم چه انتخابهای دیگری به جز استفاده از عینک خواهیم داشت؟

۱- استفاده از لنزهای تماسی سخت.

۲- استفاده از لنزهای داخل چشمی.

آیا احتمال بازگشت شماره چشم پس از عمل وجود دارد؟

احتمال بازگشت شماره چشم بستگی به عوامل متعددی مثل مدت ثابت بودن شماره چشم قبل از عمل، سن بیمار و میزان عیب انکساری اصلاح شده و میزان آستیگماتیسم قبل از عمل دارد.

چه نکاتی را باید قبل و بعد از عمل جراحی رعایت کنیم؟

بهتر است چند روز قبل از عمل روزی سه بار با شامپو بچه رقیق شده در آب، لبه های پلک و مژه ها را شستشو دهیم ، بعد از عمل طبق دستور پزشک سر موقع از قطره ها استفاده نماییم. اگر لنز تماسی از چشم خارج شده آن را دور انداخته در اولین فرصت به پزشک خود مراجعه نماییم. تا وقتی لنز تماسی داخل چشم می باشد. ( ۳ تا۴ روز اول بعد از عمل) از شستن صورت و استحمام ( برخورد آب به چشم ) پرهیز نماییم .

عوامل خطر ساز قبل از عمل چیست؟

بلفاریت یا التهاب لبه پلک ها – خشکی چشمها – نازکی قرنیه – آستیگماتیسم بالا و مایل، عدم اصلاح دید با عینک، عدم ثبات نمره چشم در دوسال اخیر، سن کمتر از ۲۰ سال ، آلرژی فصلی، بیماریهای زمینه ای چشمی یا جسمانی مثل بیماری قند و بیماریهای روماتیسمی و مشاغل پرخطر مثل پرستاران و کادر درمانی و افرادی که در محیطهای آلوده خدمت می نمایند مثل آزمایشگاه و کارخانجات و داشتن شغل های پرخطر مثل کشاورزی و جوشکاری و آهنگری، کار درمحیط های آلوده به مواد شیمیایی و بخارات سمی.amal-layzik

چرا چشم پزشکان خودشان کمتر جراحی لیزیک می کنند و از عینک استفاده می کنند؟

بسیاری از چشم پزشکان در سن پیر چشمی هستند و اگر عمل کنند برای اکثر کارها مثل معاینات بیماران با دستگاه، عمل جراحی با میکروسکوپ و مطالعه مجلات و کتابها و نوشتن نسخه برای بیماران باید از عینک پیر چشمی استفاده کنند لذا تمایل چندانی برای انجام عمل ندارند. گرچه تعدادی از چشم پزشکان نیز هستند که با اطلاع کامل از عوارض جراحی ، عمل لیزیک کرده اند و بسیار راضی می باشند.

آیا می توان پیر چشمی راهم با جراحی لیزری درمان نمود؟

هنوز لیزری که بتواند پیر چشمی را هم درمان نماید، استفاده عمومی پیدا نکرده است بنابراین بیماران نزدیک بینی که بالای چهل سال دارند پس از عمل باید جهت کارهای نزدیک و مطالعه از عینک استفاده کنند.amal-leyzik-cheshm
آیا دستگاههای لیزر مختلف در نتیجه جراحی لیزیک موثرند؟

بلی، دستگاههای پیشرفته تر نتایج دید بهتری به ارمغان می آورند.

آیا احتمال پارگی پرده چشم متعاقب عمل لیزیک وجود دارد؟

افراد نزدیک بین معمولا پرده چشم(شبکیه) نازکتر از افراد عادی دارند که ممکن است خود به خود و یا با ضربه کوچکی دچار پارگی شود و ربطی به عمل ندارد.از علائم شروع پارگی پرده چشم رؤیت جرقه های نورانی به خصوص شبها و در محیط تاریک می باشد و پس از آن یک طرف از میدان بینایی تاریک می گردد. در صورت بروز چنین علائمی سریعا باید به اورژانس چشم مراجعه شود و پس از ریختن قطره در اورژانس محیط شبکیه چک شود و با متخصص شبکیه مشورت گردد. لازم است قبل از عمل نیز این افراد معاینه کامل شوند و در صورت وجود سوراخ شبکیه ، دو ماه قبل از جراحی لیزیک تحت لیزر شبکیه قرار گیرند. دراین موارد جراحی لازک یا PRK ریسک کمتری نسبت به جراحی لیزیک دارد. این افراد تا آخر عمر چه عمل شوند و چه عمل نشوند باید سالانه و به هنگام نیاز تحت نظر متخصصین شبکیه باشند.

paregi-parde-cheshm

چه مدت طول می کشد تا پس از عمل به دید نهایی و مورد انتظار خود برسیم؟

معمولا دید پس از عمل روز اول خیلی خوب است و در روزهای بعد مقداری کاهش می یابد ولی به تدریج با منظم شدن لایه های اپی تلیوم قرنیه دید روز به روز شفاف تر می گردد و از ۲ هفته تا سه ماه پس از عمل به حد مورد انتظار می رسد بدیهی است استفاده به موقع از قطره های تجویز شده در تسریع بهبود دید و تثبیت آن نقش بسزایی ایفاء می نماید. این مسائل به خصوص در مورد عمل لازک و PRK بیشتر صدق می کند. البته دید نزدیک ممکن است تا یک ماه پس از عمل تار باشد که به تدریج بهبود می یابد. افرادیکه قبل از عمل سن بالای ۴۰ سال داشته اند، پس از عمل باید از عینک مطالعه استفاده کنند.

چه مدت پس از عمل باید از عینک آفتابی استفاده کنیم؟

امروزه توصیه می شود به خاطر اثرات اشعه ماوراء بنفش روی استرومای قرنیه که در حال شکل گیری مجدد می باشد، حداقل تا ۶ ماه از مواجهه با نور مستقیم خورشید و منابع دیگر اشعه ماوراءبنفش به خصوص در فصول گرم خود داری نموده ولی استفاده از عینک آفتابی در محیطهای سر بسته مثل منزل ومحیط کار لازم نیست.estefade-az-eynak-baraye-leyzik

چند روز پس از عمل می توانیم با مانیتور و کامپیوتر کار کنیم؟

استفاده از مانیتور به خصوص نوع LCD یک هفته پس از عمل مانعی ندارد ولی بهتر است تا زمانی که چشم کاملا آرام نشده از انجام کارهای طولانی مدت و ظریف چشمی پرهیز نماییم.

آیا می توانیم پس از عمل ورزشهای سنگین مثل بدنسازی انجام دهیم؟

کلیه ورزشها به شرطی که به چشم ضربه ای وارد نشود پس از عمل منعی ندارد، ولی در مورد شنا بهتر است ۲ ماه صبر کرد.varzesh-sangin-baad-az-leyzik

آیا زایمان طبیعی یا سزارین بعد از عمل جراحی با لیزر اگزایمر مشکل خاصی ایجاد مینماید؟

خیر، جراحی لیزری ارتباطی با زایمان طبیعی یا سزارین ندارد.

عوارض احتمالی جراحی لیزیک چیست؟

اگر چه عوارض در صورت انتخاب صحیح بیمار شایع نمی باشد اما از عدم اصلاح کامل دید با یا بدون عینک تا عفونت شدید چشم و کم بینایی یا نابینایی نیز گزارش شده است. بنابراین رعایت مسائل بهداشتی فردی بعد از عمل و مراجعات به موقع به پزشک معالج و مصرف صحیح داروها کاملا الزامی بوده و عدم رعایت آن می تواند عواقب جبران ناپذیری داشته باشند.

جراحی قرینه


amal-cheshm-1200x1200.jpg
۲۶/مهر/۱۳۹۵

بینایی یا دیدن اجسام و ادراک آنها حاصل عملکرد چند عضو مانند چشم ، عصب بینایی و مغز است.

نور

هر نقطه‌ای از شیء پرتوهای نور را در همهٔ جهات می‌فرستد اما فقط برخی از این پرتوها به چشم وارد می‌شوند. پرتوهای برخاسته از یک نقطهٔ شیء، از نقاط مختلف عدسی عبور می‌کنند. برای اینکه تصویر روشنی تشکیل شود باید این پرتوهای مختلف در نقطهٔ واحدی در شبکیه به‌هم برسند (همگرائی). برای هر نقطهٔ شیء، نقطهٔ متناظری در تصویر تشکیل شده بر شبکیه وجود دارد. توجه کنید که تصویر شبکیه وارونه و معمولاً بسیار کوچکتر از خود شیء است. قبل از ورود نور به عدسی، نور در قرنیه شکست می یابد.بیشترین انکسار پرتوهای نور در قرنیه روی می‌دهد. قرنیه عروق خونی ندارد چون برای عبور نور باید شفاف باشد و بنابراین از طریق انتشار تغذیه می شود. عدسی و قرنیه چشم وظیفه دارند با ایجاد تحدب مناسب شعاعهای امواج نوری رسیده از اجسام خارجی را شکسته و بر روی شبکیه (به خصوص ماکولا) متمرکز کنند (بیندازند). به عبارت دیگر نقطه کانونی عدسی باید روی شبکیه باشد و تصویر آنجا تشکیل شود. حال اگر به هر دلیلی اینکار انجام نشود ما یک عیب انکساری چشم داریم.

مردمک که سومین بخش دستگاه تشکیل تصویر است، روزنه‌ای مدور است که قطر آن در پاسخ به مقدار نور تغییر می‌کند. اندازهٔ مردمک در نور ضعیف به حداکثر و در نور درخشان به حداقل می‌رسد و از این طریق نور کافی برای حفظ کیفیت تصویر در سطوح مختلف نور تأمین می‌شود.

عضلات کره چشم

عضلات کره چشم باعث حرکت کره چشم می شوند. کره چشم می تواند بدون جابه جایی طول محورهای عرضی، عمودی و جلویی- عقبی حرکت کند. هر یک از عضلات کره چشم مخصوص نوعی از حرکت هستند. مثلاً نوعی از آن ها باعث حرکت چشم به بالا و داخل می شود، نوع دیگر باعث حرکت به پایین و داخل، نوعی باعث حرکت چشم به داخل و نوعی دیگر باعث حرکت آن به خارج می شود، نوعی باعث چرخاندن چشم می شود.

شبکیه

شبکیه لایه ای از بافت عصبی است که در قسمت خلفی و طرفی چشم قرار دارد. شبکیه از نظر سلولی لایه های زیادی دارد که در آن سه لایه مهم ترند: 1) سلول های گیرنده نور که همان سلول های استوانه ای و مخروطی هستند که رنگدانه دارند و در مقابل نور واکنش نشان می دهند. 2) سلول های دو قطبی. 3) سلول های گانگلیونیک.

در شبکیه دو نوع یاختهٔ گیرنده نور وجود دارند که به‌دلیل شکل خاصشان میله (rod) و مخروط (cone) نامیده می‌شوند. هریک از این دو نوع گیرنده برای مقصود خاصی تخصص یافته است. میله‌ها برای دید شب ساخته شده‌اند. این یاخته‌ها در نور کم عمل می‌کنند و احساس‌های فاقد رنگ را سبب می‌شوند. مخروط‌ها برای نور روز مناسب‌تر هستند. این یاخته‌ها به نورهای شدید پاسخ می‌دهند و موجب احساس رنگ می‌شوند.shabakie-cheshm

میله‌ها و مخروط‌ها حاوی مواد شیمیائی خاصی به‌نام رنگدانهٔ نوری (photopigment) هستند که نور را جذب می‌کنند. جذب نور توسط رنگدانه‌های نوری فرایندی را آغاز می‌کند که به تکانه‌ٔ عصبی می‌انجامد. وقتی این مرحلهٔ نیروگردانی انجام شد تکانه‌های الکتریکی از طریق نورون‌های رابط به مغز می‌روند. پاسخ میله‌ها و مخروط‌ها نخست به سلول‌های دوقطبی و از سلول‌های دوقطبی به سلول‌های عصبی دیگری به‌نام یاخته‌های گرهی منتقل می‌شود.

آکسون سلول های گانگلیونیک، عصب بینایی را تشکیل می دهند. قسمتی از شبکیه که عصب بینایی را می سازد، سلول های گیرنده بینایی ندارد و به آن نقطه کور می گویند. هم چنین به دلیل این که این قسمت برآمده است آن را Optic disc یا پاپیلای عصب بینایی نیز می نامند. شبکیه چشم ما بعد از دریافت نور و پردازش تحریکات نورانی بصورت امواج الکتریکی و سپس ارسال آن توسط عصب بینایی بسمت مغز، منجر به همان چیزی می‌شود که ما به دیدن تعبیر می‌کنیم.

بینایی

تحریکات رسیده از عصب بینایی به قشر بینایی (بخشی از قشر مغز) میرود. تصویر در واقع در کورتکس بینایی تشکیل می‌شود (با ترکیب وتحلیل تحریکات رسیده از هر دو چشم و سابقه ذهنی وسایر اطلاعات مغز).

دید بیماران با تابلویی شامل اندازه‌های مختلف حرف E در جهات مختلف اندازه گیری می‌شود. دید طبیعی دید ۱۰/۱۰ است. یعنی فرد معمولی در فاصله ۶ متری از تابلو E ردیف ۱۰/۱۰ را می‌بیند. دید ۵/۱۰ بدین معناست که فرد حداکثر این ردیف را از فاصله ۶ متری می‌بیند در حالیکه یک فرد طبیعی این ردیف را در فاصله ۱۲ متری می‌بینید. بعبارت دیگر فردی با دید ۵/۱۰ نصف یک فرد طبیعی دید دارد.

جراحی قرنیه


hoodie_5_front.jpg
۲۲/مهر/۱۳۹۵

تا چندسال اخیر تنها روش متداول پیوند قرنیه روش پیوند تمام ضخامت بود و تمامی بیماری‌های قرنیه با این روش مورد درمان قرارمی‌گرفت. بسیاری از بیماری‌های قرنیه تنها بخشی از ضخامت قرنیه را درگیر می‌کنند و جهت درمان آن‌ها تعویض یک یا چند لایه قرنیه کافی بوده و نیازی به جایگزین کردن تمام ضخامت قرنیه با بافت دهنده نیست. به همین دلیل است که در چندسال اخیر با بهبود تکنیک عمل و وسایل مورد استفاده، جراحی‌های پیوند قرنیه که در آنها تنها لایه مبتلا با قسمتی از قرنیه طبیعی جایگزین می‌شود، به طور انتخابی(Selective) برای بیماری‌هایی استفاده می‌شود که فقط بخشی از ضخامت قرنیه را درگیر می‌کنند. به طور کلی به این روش‌ها پیوند لایه‌ای(Lamellar Keratoplasty) گویند که خود به دو دسته کلی لایه‌ای قدامی و لایه‌ای خلفی تقسیم می‌شود.

he2604

روش‌های مرسوم جهت انجام پیوند قرنیه را می‌توان به شرح زیر تقسیم نمود:

پیوند نفوذی (Penetrating Keratoplasty)
در این روش به کمک یک وسیله دستی (ترفاین) یک برش مدور در تمام ضخامت قرنیه ایجاد شده به طوری‌که هر5 لایه قرنیه به طور کامل برداشته می‌شود. قطر پیوند معمولا حدود 8-5/7 میلی‌متر است. سپس یک بافت دهنده تمام ضخامت که معمولا 25/0تا5/0 میلی‌متر بزرگتر از قرنیه برداشته شده است جایگزین می‌شود و به وسیله نخ نایلون ده صفر به قرنیه گیرنده بخیه می‌شود.

پیوند لایه‌ای قدامی(Anterior Lamellar Keratoplasty)(Tectonic)

این روش در بیماری‌های قرنیه که درآن لایه اندوتلیوم گیرنده سالم بوده و بیماری محدود به لایه استرومای قرنیه است استفاده می‌شود بر حسب این‌که بیماری استرومای سطحی یا عمقی را درگیر کرده باشد، پیوند لایه‌ای قدامی به دو روش سطحی و عمقی قابل انجام است. در صورتی‌که ضایعه کمتر از 50 درصد ضخامت قرنیه را درگیر کرده باشد پیوند لایه‌ای سطحی انجام می‌شود که خود به دو روش برش توسط میکروکراتوم(ALTK) و برش به روش دستی(Manual LK) قابل انجام است. در کراتوپلاستی لایه‌ای قدامی مرسوم (Manual LK) ابتدا یک برش مدور توسط ترفاین در ضخامت50 درصد ضخامت قرنیه ایجاد می‌شود و سپس استرومای قدامی توسط تیغه تیز(کرسنت) برداشته می‌شود. تلاش بر این است که کل ضایعه برداشته شده و یک سطح بینایی صاف و یکدست ایجاد شود. بافت دهنده باقطر 25/0 تا 5/0 میلی‌متر بزرگتر ولی با ضخامت برابر با قرنیه برداشته شده و توسط نخ نایلون ده صفر به محل دوخته می‌شود.
در پیوند لایه‌ای قدامی عمیق سعی برآن می‌شود که به‌طور کامل استرومای گیرنده برداشته شده و تنها لایه اندوتلیوم و غشا دسمه با ضخامت حدود 20 میکرون از گیرنده باقی بماند. به‌منظور انجام این پیوند ابتدا80 درصد ضخامت قرنیه گیرنده به‌وسیله ترفاین برش داده شده و سپس استروما از اندوتلیوم زیر آن به روش‌های مختلف مانندتزریق هوا (Big Bubble)، تزریق مایع، تزریق ویسکوالاستیک و یا استفاده از یک تیغه با لبه کند (تکنیکMelles) جدا می‌شود. در ایران تکنیک‌های مرسوم جهت انجام پیوند لایه‌ای عمیق قدامی تزریق هوا و یا استفاده از یک تیغه با لبه کند (تکنیکMelles) می‌باشد. جهت تهیه بافت دهنده ابتدا غشا دسمه به‌همراه اندوتلیوم جدا شده و سپس بافت دهنده باقطر 25/0 میلیمتر بیشتر از گیرنده برش داده می‌شود. در انتها بافت دهنده توسط نخ بخیه نایلون ده صفر به بستر گیرنده دوخته می‌شود.

مزایای پیوند لایه‌ای (LK): از آنجاییکه شایعترین علت شکست پیوند قرنیه، دفع پیوند از نوع اندوتلیال می‌باشد. در صورتیکه بتوان اندوتلیوم قرنیه بیمار را حفظ کرد می‌توان موفقیت بالایی در پیوند قرنیه به‌ویژه در بیماری قوزقرنیه انتظار داشت که در آن مبتلایان جوان بوده و نیازمند پیوندی هستند که به مدت طولانی شفاف باقی بماند. جراحی LK که در آن اندوتلیوم قرنیه گیرنده حفظ می‌شود منجر به حذف واکنش رد پیوند از نوع اندوتلیالی شده و از این رو بقای پیوند را افزایش می‌دهد. مزیت دیگر آن عدم ورود به داخل چشم می‌باشد که احتمال خون‌ریزی حین عمل و یا عفونت پس از عمل را کاهش می‌دهد. در پاره‌ای از موارد که ضخامت باقی‌مانده از قرنیه گیرنده قابل توجه باشد (بیش از 30 میکرون) مقاومت قرنیه در برابرضربه بیشتر از نوع نفوذی خواهد بود. لازم به ذکر است که سایر اشکال دفع پیوندشاملSubepithelial و استرومال با پیوند لایه‌ای قدامی مشاهده میشود که هرچند اهمیت دفع نوع را ندارد ولی درصورت عدم درمان مناسب می‌تواند منجر به کاهش دید ناشی از کدورت و پیدایش عروق خونی در قرنیه شود

جراحی قرنیه

توسط فاطمه بهاری


p1.jpg
۲۱/مهر/۱۳۹۵

دستورات و مراقبت های بعد از عمل پیوند قرنیه 
۱- چند ساعت بعد از عمل جراحی  مرخص خواهید شد.هنگام مرخص شدن نسخه داروئی خود را تهیه کنید و قطره های چشمی را به طوری که آموزش می بینید استفاده کنید. در مراجعات بعدی داروهایتان را همراه خود بیاورید.
۲– پس از عمل جراحی به پشت بخوابید و از خوابیدن به سمت چشمی که عمل شده و یا به طرف شکم خودداری کنید.
۳ – آرام باشید و از سرفه و عطسه کردن و زورزدن خودداری کنید.
۴-  پس به هوش آمدن کامل ابتدا کمی مایعات و سپس در صورت تحمل می توانید غذا بخورید. پرهیز غذائی خاصی ندارید و رژیم غذائی بخصوصی توصیه نمی شود.
۵- به طور معمول ازقطره چشمی کورتون (بتامتازون یا پردنیزولون) هر ۴ساعت و از قطره چشمی کلرامفنیکل  نیز هر ۴ساعت استفاده کنید.
۶- در صورت تجویز از قرص استازولامید (برای پایین آوردن فشار چشم) هر ۶ تا ۸ ساعت استفاده کنید.
۷- در صورت احساس درد و ناراحتی، از قرص استامینوفن استفاده کنید.
۸- شب‌ها که به بستر می‌روید نیاز به ریختن قطره نیست .
۹- بین دو قطره حداقل ۵ الی ۱۰ دقیقه فاصله بگذارید.
۱۰ – در موقع خوابیدن؛ روی چشم  یک محافظ (شیلد) گذاشته  شود و به وسیله چسب ضد حساسیت چسبانده شود .
۱۱ – محافظ تا 3 الی ۴ هفته پس از عمل جراحی هنگام خواب روی چشم شما باشد و در طول روز از عینک آفتابی استفاده کنید تا چشم شما کمتر اذیت شود  زیرا چشم عمل شده نسبت به نور خورشید حساس است .
۱۲– افزایش اشک ریزش بعداز عمل طبیعی است. همینطور مقادیر کم ترشحات در هنگام بیدار شدن از خواب که باعث می شود مژه ها به هم بچسبد. این ترشحات را می توانید با  دستمال تمیز پاک کنید.
۱۳- درد بعد از عمل را می توان با مصرف استامینوفن کاهش داد. در صورت از بین نرفتن درد به پزشک اطلاع دهید زیرا ممکن است به دلیل افزایش فشار داخل چشم باشد.
۱۴ – کاهش ناگهانی بینائی را باید به پزشک اطلاع دهید.
۱۵ –  روز بعد از عمل جراحی باید برای معاینه به مطب مراجعه کنید و تا بهبود کامل لازم است که چندین بار معاینه شوید.
۱۶-دید شما بلافاصله بعد ازعمل کامل نیست ولی به‌تدریج بهتر خواهد‌شد و بعد از جند‌ماه اگر لازم باشد، شماره عینکی برای کارهای دقیق  تجویز خواهد شد.
۱۷-توجه داشته باشید که کیفیت بینائی بعد از عمل بستگی به وضعیت شبکیه ، سلامت عصب بینائی و سلامت سایر قسمت های چشم دارد که تدریجا  کامل می‌شود.
۱۸- از ماه سوم به بعد که تدریجا زخم ترمیم می شود، بصورت انتخابی بعضی از بخیه ها برداشته می شوند تا آستیگماتیسم کمتر شده و بینائی بهتر شود. و اگر لازم باشد، شماره عینکی برای کارهای دقیق  تجویز خواهد شد.
 
توصیه های بعد از عمل جراحی:
پس از عمل جراحی آب مروارید نکات زیر باید رعایت شود و تا ویزیت بعدی از انجام کارهای زیر خودداری نمایید.
۱ – استفاده از مواد آرایشی برای چشم و اطراف آن
۲ – شستشو و استحمام چشمها
۳ – ورزش و فعالیتهای سنگین و بلندکردن اجسام سنگین
۴– مالش و دست زدن به چشمها
۵ – سرفه کردن و عطسه کردن
۶ – زورزدن در هنگام اجابت مزاج
۷ – تغییر ناگهانی وضعیت سر
۸- خم شدن سر تا زیر کمر و سجده نمودن. به مدت 3 تا ۴ هفته  در هنگام نمازخواندن به سجده نروید بلکه مهر را به پیشانی خود بگذارید.
۹ – خوابیدن به طرف شکم و یا چشم عمل شده
۱۰ – شستن سر و صورت با شامپو بعد از هفته اول پس از عمل جراحی و با صلاح پزشک بلامانع است .
۱۱ – بعلت نداشتن بینائی کافی رانندگی ممنوع است.
۱۲ – بعد از آنکه به شما اجازه استحمام داده شد از ورود آب به داخل چشم به مدت ۳ تا۴هفته خودداری کنید. در موقع استحمام از مالش چشم ها جداُ بپرهیزید.
 
 
در صورت بروز علائم زیر با پزشک تماس بگیرید  (هشدار!)
۱- کاهش بینائی نسبت به روز های قبل
۲– درد چشم و اطراف آن که با مسکن تجویز شده برطرف نشود
۳ –افزایش قرمزی ،تورم و ترشح چشمها
4-شروع ناگهانی درد بالای کاسه چشم «ناحیه ابروها» و سردرد مداوم
۵- مشاهده هاله رنگی اطراف چراغها
۶- احساس ترس و ناراحتی از نور ( فوتوفوبی)
۷- احساس جسم خارجی در چشم ( که ممکن است بعلت شل شدن یا باز شدن بخیه باشد و در صورت عدم برداشت بخیه احتمال رد پیوند افزایش می یابد.) .


slider1-1200x786.jpg
۲۱/مهر/۱۳۹۵

در حال حاضرِ،سالانه حدود ۴۰۰۰۰مورد پیوند قرنیه در آمریکا انجام می شود. اولین پیوندموفق قرنیه چشم توسط ادوارد زرم ( جمهوری چک ) در سال 1905 انجام شد. اولین پیوند قرنیه در ایران، در سال ۱۳۱۳ هجری شمسی توسط شادروان پروفسور محمد قلی شمس در بیمارستان فارابی تهران انجام شد. به تدریج هر سال بر آمار این عمل افزوده شد  و هم اکنون سالانه، حدود ۳۰۰۰ مورد پیوند در ایران انجام می گیرد. علاوه بر پیشرفت کمی در پیوند قرنیه؛ پیشرفت کیفی قابل توجهی نیز در این عمل مشاهده میشود ؛به طوری که انواع تکنیک های پیوند لایه ای ابداع شده که نه تنها باعث نتایج بهترشده ،بلکه احتمال رد پیوند نیز کمتر شده است. نابینایی ناشی از بیماری قرنیه ، یکی از مشکلات عمده سلامت عمومی در کشورهای در حال توسعه و با سطح بهداشتی پایین می باشد. پیوند نفوذی قرنیه ، همچنان روش انتخابی در درمان بیماران مبتلا به نابینایی ناشی از بیماریهای قرنیه است. اکثر پیوندهای نفوذی قرنیه با اهداف اپتیکی انجام می شوند تا دید ضعیف ناشی از کدورت قرنیه ، بهبود یابد. نتایج تحقیقات نشان می دهد ، شیوع علل منجر شونده به پیوند نفوذی قرنیه در کشورهای در حال توسعه با کشورهای پیشرفته متفاوت است به طوری که در کشورهای پیشرفته، « کراتوپاتی تاولی سودوفاکی » ، نارسایی پیوند و یا قوز قرنیه از جمله علل اصلی پیوند نفوذی قرینه محسوب می شوند. تحقیقات انجام شده نشان می دهد : قوز قرینه ، شایعترین علت پیوند، در ایران است.بررسی های آمار بانک چشم ایران،در مورد بیمارانی که بین سالهای ۱۳۷۳تا ۱۳۸۳ در مراکز چشم پزشکی سراسر کشور تحت پیوند نفوذی قرینه قرار گرفتند؛ نشان داد که تعداد ۱۹ هزار و ۶۶۸ مورد پیوند نفوذی قرینه ظی ۱۱ سال انجام شده است .

پیوند قرنیه چیست؟ 
قرنیه به لایه شفاف جلوی چشم گفته می شود که درست جلوی قسمت رنگی چشم (عنبیه) قرار دارد.  در واقع رنگ چشم وابسته به عنبیه است که از فردی به فرد دیگر متفاوت می باشد و قرنیه کاملا شفاف است.قرنیه هم به نور اجازه ورود به چشم را می دهد و هم نور را طوری تغییر مسیر می دهد که تصاویر اشیاء دور و نزدیک روی پرده شبکیه متمرکز شوند.پیوند قرنیه عملی است که طی آن قرنیه ای که دچار کدورت شده، با قرنیه شفاف تعویض می شود.این عمل “کراتوپلاستی” نیز نامیده می شود.

علل پیوند قرنیه 

ضربه (شامل سوختگی های شیمیائی ) یکی از شایع ترین علل کدورت قرنیه است. سایر علل آن عبارتند از :إسکار (محل جوش خوردن زخم)ناشی از عفونت موضعی ( از قبیل ویروس تبخال)،تورم قرنیه و عملکرد ضعیف سلول های آن(دیستروفی های قرنیه) وتخریب و انهدام سلول های قرنیه توأم با اختلال شکل آن ( کراتوکونوس یا قوز قرنیه بارزترین فرم آن است) .علامت اصلی کدورت قرنیه،کاهش تدریجی بینائی است که پیوند قرنیه می تواند کمک به بهبود بینائی کند.

منبع تهیه قرنیه برای پیوند از کجاست؟  

  تهیه قرنیه توسط بانک چشم از افرادی که خود و یا بستگان آنها اجازه اهدای چشم پس ازمرگ را داده اند؛ صورت می گیرد. بانک چشم معمولا بافت را در ساعات اولیه پس از مرگ؛ از بدن جدا ساخته و آن را برای انتقال به بیمارستان و یا کلینیک محل جراحی آماده می کند. در بانک چشم قبل از فرستادن بافت برای پیوند؛ یکسری آزمایشات انجام می گیرد تا از انتقال بیماریهایی مانند ایدزو هپاتیت جلوگیری گردد و همچنین از کیفیت بافت پیوندی اطمینان حاصل شود.

تکنیک عمل جراحی پیوند قرنیه 

عمل جراحی می تواند تحت بی حسی موضعی یا بی هوشی عمومی انجام شود.اگر عمل با بی حسی موضعی انجام شود، شما در طی عمل بیدار  هستید؛ اما احساس درد و نارحتی نخواهید داشت و شما پس از عمل مرخص خواهید شد.

عمل به کمک میکروسکوپ جراحی انجام می شود و حدود یک ساعت به طول می انجامد. ابتدا جراح به کمک تیغ مدور مخصوصی به نام ترفاین قسمت مرکزی قرنیه بیمار را برمی دارد  و با استفاده از ترفاین دیگر (معمولا  با قطر۲۵/. میلی متر بزرگتر) قرنیه دهنده ( چشمی که پس از فوت فرد جدا شده و توسط بانک چشم آزمایشات لازم روی آن انجام شده) )را جدا و آماده پیوند می کند. قرنیه جدید ( قرنیه پیوندی)  روی چشم گیرنده درست در محل قرنیه برداشته شده، قرار گرفته  و با نخ بسیار ظریف  غیر قابل جذب بخیه می شود. از آنجایی که ترمیم زخم در ناحیه پیوند قرنیه نیاز به زمان طولانی دارد؛ باید تا زمان  جوش خوردن کامل زخم ( معمولا چند ماه)، بخیه ها در محل خود باقی بمانند. در پایان عمل چشم پانسمان می شود. اگر در هنگام عمل پیوند قرنیه، بیماری آب مروارید وجود داشته باشد، همزمان عمل اب مروارید انجام شده و لنز داخل چشمی نیز جایگذاری می گردد.

پیوند قرنیه به دو فرم : ۱- پیوند تمام ضخامت (نفوذی) و ۲- پیوند لایه ای قابل انجام است. در تکنیک اول، قسمت مرکزی قرنیه بیمار به صورت ضخامت کامل تعویض می شود و در تکنیک دوم، فقط لایه ای از قرنیه که دچار بیماری است با قسمت مشابه از قرنیه دهنده تعویض می شود.تکنیک نفوذی، نتیجه اپتیکی بهتری دارد در حالیکه در تکنیک پیوند لایه ای عوارض و احتمال رد پیوند کمتر است؛گر چه تکنیک دوم از نظر انجام برای جراح وقت گیرتر و مشکل تر است.لذا علی رغم مشکل تر بودن تکنیک عمل، امروزه جراحان قرنیه تمایل بیشتری به انجام پیوند لایه ای دارند.

تکنیک عمل پیوند لایه ای قرنیه 

در مواردیکه فقط لایه خاصی از قرنیه بیماری داشته باشد، همان لایه با بافت قرنیه طبیعی جایگزین می شود. عمل جراحی می تواند تحت بی حسی موضعی یا بی هوشی عمومی انجام شود.اگر عمل با بی حسی موضعی انجام شود، شما در طی عمل بیدار  هستید؛ اما احساس درد و نارحتی نخواهید داشت و شما پس از عمل مرخص خواهید شد.

ممکن است فقط لایه های قدامی قرنیه (مثلا در بیماری قوز قرنیه) اشکال داشته باشند که فقط همان لایه را با لایه های مشابه از قرنیه دهنده تعویض می کنیم . به این عمل پیوند لایه ای قدامی یا پیوند لایه ای قدامی عمیق (Deep Anterior Lamellar keratoplasty (DALK می گوئیم.

عمل به کمک میکروسکوپ جراحی انجام می شود و حدود یک ساعت به طول می انجامد. ابتدا جراح به کمک تیغ مدور مخصوصی به نام ترفاین قسمت مرکزی قرنیه بیمار را به صورت نیمه ضخامت برش می دهد. بسته به تکنیک جراح و با استفاده از ترفاین دیگر (معمولا  با قطر۲۵/. میلی متر بزرگتر) قرنیه دهنده ( چشمی که پس از فوت فرد جدا شده و توسط بانک چشم آزمایشات لازم روی آن انجام شده) )را برش می دهد. لایه های قدامی قرنیه بیمار به کمک هوا، ژل و یا وسایل جراحی خاصی از قسمت های عمقی به صورت لایه ای جدا می شود.  می توان برای جدا کردن لایه های قدامی قرنیه بیمار از لیزر فمتو سکند استفاده کرد که دقت عمل را بالا می برد. قرنیه جدید ( قرنیه پیوندی)  پس از جدا کردن لایه های عمقی آن یعنی لایه غشاء دسمه و سلولهای اندوتلیوم بر روی چشم گیرنده درست در محل قرنیه برداشته شده، قرار گرفته  و با نخ بسیار ظریف  غیر قابل جذب بخیه می شود. از آنجایی که ترمیم زخم در ناحیه پیوند قرنیه نیاز به زمان طولانی دارد؛ باید تا زمان  جوش خوردن کامل زخم ( معمولا چند ماه)، بخیه ها در محل خود باقی بمانند. در پایان عمل چشم با کمک لنزهای بانداژ،  پانسمان می شود.

 در مواردیکه فقط لایه سلولهای اندوتلیال قرنیه (عمقی ترین لایه) بیماری داشته باشد، همان لایه با بافت قرنیه طبیعی جایگزین می شود. مثلا در دیستروفی فوکس، می توان به جایپیوند تمام ضخامت قرنیه (پیوند نفوذی یا PK یا Penetrating Keratoplasty)، پیوند لایه ای عمقی اندوتلیال(DSAEK) Descemet stripping endothelial keratoplasty    یا (Deep LamellarEndothelial Keratoplasty (DLEK زد که در این روش های جراحی فقط سلولهای اندوتلیوم جایگزین شده و لایه های سطحی تر دست نخورده باقی می ماند. این روش جراحی، قابلیت موفقیت بهتر و عوارض بالقوه کمتری نسبت به پیوند تمام ضخامت، در درمان دیستروفی فوکس دارد.

در سالهای اخیر روش پیشرفته تری از این نوع پیوند به نام کراتوپلاستی اندوتلیال با  برداشتن دسمه به کمک لیزر فمتوسکند  (FS-DSEk) یا  femtosecond laser-assisted Descemet stripping endothelial keratoplasty نتایج تشویق کننده ای در درمان بیماری فوکس داشته است.

در تکنیک پیوند لایه ای عوارض و احتمال رد پیوند کمتر است؛گر چه این تکنیک از نظر انجام برای جراح وقت گیرتر و مشکل تر است؛ علی رغم مشکل تر بودن تکنیک عمل، امروزه جراحان قرنیه برای کاهش عوارض و کاهش احتمال رد پیوند تمایل بیشتری به انجام پیوند لایه ای دارند.

جراحی قرنیه


آخرین اخبار

logo-white-footer

سایت تخصصی پیوند قرنیه با معرفی مجرب ترین پزشکان جراحی چشم همواره سعی بر آن دارد تا به بیماران در فرآیند درمان کمک نماید و مسیر درمان را برای آنها سهل و هموار کند.مقالات تخصصی پیوند قرنیه و جراحی چشم توسط متخصصان ارائه میگردد.
امروزه متخصصان جراحی چشم، عمل پیوند قرنیه را با دستگاههای پیشرفته به راحتی انجام می دهند.عمل پیوند قرنیه با لیزر در سالهای اخیر بسیار رایج شده است.مقالات متعددی در این زمینه در سایت پیوند قرنیه منتشر شده برای آگاهی بیشتر توصیه می کنیم مطالعه نمایید