لطفا صبر کنید ...



وبلاگ

لیست کلاسیک

۰۱/آبا/۱۳۹۵

سردرد یکی از شایعترین شکایات در طب می باشد و تقریبا فردی یافت نمی شود که آن را بارها تجربه نکرده باشد. غالب این سردردها مسئله جدی را بدنبال ندارند و عمدتا بدنبال استرس و اظطراب، خستگی، گرسنگی و یا مصرف بعضی از غذاها، و یا قرار گرفتن در شرایط نامساعد ایجاد می گردند.

اگرچه بسیاری اعتقاد دارند که سردرد غالبا خبر از وجود مشکلات چشمی می دهد، اما واقعیت این است که بیشتر اینگونه سردردها منشاء دیگری دارند و کارهای طولانی مدت چشمی مانند مطالعه ممکن است فقط میزان وقوع و یا شدت آن را بیشتر کند.

یکی از شایعترین انواع سردردها، نوع Tension Headache یا همان سردرد عصبی می باشد که عمدتا در ناحیه پیشانی، شقیقه ها، اطراف و پشت چشم، و حتی ناحیه گردن حس می شود. این نوع سردرد ناشی از تغییرات نامناسب و موقت در شرایط زیستی روزانه انسان حادث می گردد. بعنوان مثال کار کردن در شرایط پر استرس، کار کردن و یا رفت و آمد در محیطهای با آلودگی بالای هوا، کارکردن در محیط با نور نامناسب، کار کردن و یا رفت و آمد در محیطهای با آلودگی صوتی، گرسنگی، مصرف نکردن موقت بعضی از موادیکه فرد به آن عادت دارد مثل چای و قهوه، خوابیدن در شرایط نامساعد مثلا خواب در محیطهای پر سر و صدا، اظطراب و ایجاد انقباض و فشار بیش از حد در ناحیه فک و دندانها، و حتی جوییدن آدامس به مدت طولانی می تواند از دلایل این نوع سردرد باشد. طبعا در اینگونه شرایط، کار چشمی می تواند از عوامل تشدید کننده سردرد باشد، و نه علت ایجاد آن. این نوع سردردها غالبا گذرا هستند و به خوبی به داروهای مسکن معمولی پاسخ می دهند، اما حذف و یا بهبود شرایط زیستی مهمترین نقش را در کاهش دفعات بروز این نوع سردردهای عصبی خواهد داشت. در اینگونه سردردها، خود فرد به مراتب بهتر از هر پزشکی قادر خواهد بود علت ایجاد کننده سردرد خویش را پیدا کند که در این صورت با اجتناب از آن، مهمترین قدم را در درمان و پیشگیری برداشته است.

leyzik-cheshm

میگرن نوع دیگری از سردرد می باشد که تقریبا از هر ده نفر یک نفر به آن گرفتار می شوند. این نوع سردرد در خانمها شایعتر از آقایان می باشد و می تواند جنبه ارثی نیز داشته باشد. از مشخصات آن می توان از سردرد های ضربان دار، یکطرفه، همراه با تهوع و استفراغ، و داشتن حساسیت به نور و صدا و حتی بو را نام برد. بعضی از عوامل می توانند سبب شروع حمله میگرن گردند که از آن جمله می توان از مصرف بعضی از خوراکیها مثل مشروب یا پنیر کهنه یا غذاهای نیتریت دار مانند سوسیس نام برد. همچنین تغییرات هورمونی در سیکل ماهانه خانمها و یا بارداری، اظطراب و استرسها و هیجانات روحی، تغییرات محیطی مانند نور فلورسنت یا صفحه مانیتور کامپیوتر و یا تغییر دمای محیط از دیگر عوامل شروع کننده حملات میگرن محسوب می گردند. افراد با سردردهای میگرنی باید با نظر پزشکان متخصص مغز و اعصاب و بر اساس شدت و تعداد حملات میگرن، تحت درمانها لازم برای کنترل سردرد و یا پیشگیری از وقوع سردرد قرار بگیرند.

بر خلاف تصور عموم، چشم و بیماریهای چشم ناشایعترین علت سردرد می باشد. معمولا بیماریهای چشمی که ایجاد سردرد می نمایند، غالبا پر سر و صدا و علائم دیگری مانند تاری دید، دیدن هاله اطراف نورها، حساسیت شدید به نور، و درد و قرمزی و التهاب در ناحیه چشم را نیز ایجاد می کنند. وجود عیوب انکساری تصحیح نشده در چشم مانند دوربینی و آستیگمات معمولا علت ایجاد سردرد نیستند، اما در افرادی که زمینه سردردهای عصبی و یا میگرنی را دارند، می تواند سبب تشدید و افزایش حملات سردرد گردد. باید دانست که اینگونه اختلالات چشمی عمدتا ایجاد خستگی زودرس در چشم می نمایند و طبعا تصحیح آن به افزایش کارآیی چشم کمک خواهد کرد.

جراحی چشم


۲۲/مهر/۱۳۹۵

  • اولین پیوند قرنیه انسانی موفق در 7 دسامبر1905 توسطEdward Zrim انجام شد ولی فکر انجام پیوند قرنیه از سال‌های قبل از آن وجود داشت و تکامل آن تا به امروز ادامه دارد. تاریخچه پیوند قرنیه را به 5 دوره در تاریخ چشم‌پزشکی تقسیم می‌کنند:
  • دوره اول : دوره شکل گیری ایده پیوند قرنیه (Inspiration Period) از1824-1789 می‌باشد. در سال 1789، Quengsy Pellier de به فکر استفاده از شیشه به جای قرنیه انسانی افتاد که شاید اولین ایده برای کراتوپروستز باشد، ولی هیچ‌وقت عملی نشد. در سال 1797 پدربزرگ داروین به‌نام Erasmus Darwin به این فکر افتاد که پس از بهبود زخم قرنیه شاید بتوان اسکار ناشی از زخم قرنیه را برداشت تا محل آن با استفاده از یک اسکار شفاف ترمیم شود البته این فقط یک ایده رویایی بود.
  • دوره دوم : دوره آزمون و خطا(Trial & Frustration) از سال 1872-1825 میلادی است. در اوایل قرن 19 موفقیت چندانی در زمینه پیوند قرنیه به‌دست نیامد که آن‌هم به علت استفاده از قرنیه گونه‌های مختلف مثل خوک در انسان بود. درسال 1834 Wilhelmus Thome برای اولین بار واژه پیوند قرنیه (Corneal Transplantation) را به‌کار برد. در سال 1884،Kissam رهنمودهایی را درباره پیوند قرنیه توضیح داد که هنوز بعد از 130 سال به‌عنوان اساس تکنیک‌های پیوند قرنیه محسوب می‌شود. او اعتقاد داشت که قرنیه دهنده و گیرنده باید به یک اندازه(Same Size) باشند. هم‌چنین انتقال بافت دهنده به گیرنده باید به سرعت و با کمترین آسیب به بافت دهنده انجام شود. عمل پیوند قرنیه و بخیه کردن قرنیه پیوندی باید با دقت کامل همراه با حفظ محتویات داخل چشم مثل لنز، عنبیه و زجاجیه باشد.

    تاریخچه عمل پیوند قرنیه
    تاریخچه عمل پیوند قرنیه
  • دوره سوم (دوره یقین) : از 1905-1873 بود: در این دورهHenry Power پیشنهاد پیوند قرنیه انسان به انسان را مطرح کرد و در سال 1877،Von Hipple اولین ترفاین مدور (حلقوی) مکانیکی را استفاده کرد که هنوزهم اساس برش در پیوند قرنیه مدرن است. در این میان کشف اتر و کلروفورم در سالهای 1846و1847، انتشار نظریه Lister مبنی بر شرایط استریل برای جراحی موفق در سال 1876 و نیز کشف کوکایین موضعی توسط Kohler در سال 1884 باعث موفقیت روزافزون در زمینه پیوند قرنیه شد.
  • دوره چهارم (دوره تحقق) : که از سال 1965-1905 بود با جراحی موفقیت آمیز Zrim روی بیماری بنام Alios Golgar شروع شد و تا دو دهه پیشرفت چندانی رخ نداد. اغلب پیوند لایه‌ای انجام می‌شد و پیوند نفوذی (تمام ضخامت) تقریبا همیشه با رد پیوند همراه بود تا اینکه در سال‌های 1930-1920Elshing اساس پیوند قرنیه نوین را پایه گذاری کرد. او از ترفاین Von Hipple استفاده می‌کرد. با 12-6 بخیه 0-8 سیلک، قرنیه را بخیه می‌کرد. اندازه پیوند 7-5 میلی‌متر بود. قبل از عمل کلدوساکها را کاملا تمیز می‌کرد تا شانس عفونت را کاهش دهد. بیماران به مدت 3هفته استراحت در بستر داشتند و بعد از 3 هفته تمام بخیه‌ها برداشته می‌شد ولی بازهم فقط 60-50 درصد از پیوندها شفاف باقی می‌ماند

  • دوره پنجم : بهبود بخشیدن و نوآوری (Refinement & Innovation): از سال 1966 تاکنون ادامه دارد و آغاز آن با کشف مکانیسم‌های ایمونولوژیک رد پیوند توسط دکتر Maumenne، دکتر خدادوست و دکتر Silverstine از حدود سال‌های 1960 و با توجه مخصوص به سلول‌های اندوتلیوم همراه بود. در ایران اولین بارپیوند قرنیه در سال 1314 (1935میلادی) در بیمارستان فارابی تهران توسط مرحوم آقای پرفسور شمس صورت گرفت و مدتی هم توسط آقای دکتر پیروز دنبال شد. سپس حدود سال‌های 1346-1356 این عمل به صورت مدرن آن توسط آقای دکتر خدادوست در شیراز صورت می‌گرفت. با رفتن ایشان از ایران این کار متوقف شد تا این‌که در سال 1361مجددا عمل پیوند قرنیه توسط آقای دکتر سجادی در تهران شروع شد و هم‌اکنون با حضور دانش آموختگان جدید این عمل در اکثر مراکز دانشگاهی و خصوصی انجام می‌شود به طوری که از سال 1365 به‌طور رسمی اعزام بیماران نیازمند به پیوند قرنیه به خارج از کشور متوقف شده است.

جراحی قرنیه

 


poster_3_up.jpg
۲۲/مهر/۱۳۹۵

مشکلاتی که ممکن است پس از عمل برای بیمار ایجاد شود که مراجعه فوری به پزشک را ایجاب می‌کند

  1. قرمزی و اشک ریزش
  2. احساس جسم خارجی
  3. حساسیت به نور
  4. کاهش دید
  5. درد

در صورت پیدایش هرکدام از علایم فوق فرد باید در اسرع وقت به پزشک معالج خود مراجعه نماید و در صورت در دسترس نبودن پزشک معالج و یا ایام تعطیل به مراکز چشم پزشکی دانشگاهی و یا مراکز معتبر مراجعه کند. علل ایجاد کننده موارد فوق به شرح ذیل است:

  1. عدم ترمیم اپی‌تلیوم قرنیه و خشکی شدید چشم
  2. شل شدن بخیه
  3. پاره شدن بخیه
  4. دفع پیوند
  5. افزایش فشار داخل چشم
  6. ضربه به قرنیه و بازشدن زخم
  7. عفونت قرنیه
  8. عفونت شدید داخل چشمی (اندوفتالمیت)

cf781f8df59e0debab00c45140268f54

 

نکاتی که پس از عمل پیوند قرنیه هر فرد باید بداند و در صورت پیدایش آن‌ها فورا به پزشک مراجعه نماید

  1. قرمزی و اشک ریزش: پیدایش قرمزی توام با اشک‌ریزش و یا بدون آن ممکن است به علت تورم پلک‌ها (بلفاریت)، کمبود اشک و ایجاد خراش‌های میکروسکوپی در سطح قرنیه، پیدایش نقص اپی‌تلیال، شل شدن و یا پاره شدن بخیه و یا دفع پیوند قرنیه باشد. افزایش فشار داخل چشم در اثر مصرف طولانی مدت قطره‌های کورتون گاهی ممکن است باعث قرمزی چشم شود.
  2. احساس جسم خارجی: شایع‌ترین علت ایجاد این حالت خراش‌های سطحی قرنیه و کمبود اشک است ولی مهمترین علت آن که درمان فوری را ایجاب می‌کند شل شدن و پاره شدن بخیه می‌باشد. شل شدن و یا پاره شدن بخیه ممکن است از روز بعد از عمل تا سالها پس از آن حاصل شود. بخیه شل و یا باز شده باید در اسرع وقت برداشته شود. چنانچه با برداشتن بخیه استحکام زخم خدشه دار گردد و یا باعث خروج مایع زلالیه از داخل چشم شود باید مجدداً محل زخم را بخیه نمود که این عمل در ماههای اولیه پس از عمل اتفاق می‌افتد ولی در مواردی که زخم استحکام خود را بازیافته است تنها برداشتن بخیه کفایت می‌نماید. خشکی چشم پدیده شایعی است که به درجات مختلف پس از عمل ایجاد شده و باعث احساس جسم خارجی می‌شود که با مصرف قطره و ژلهای اشک مصنوعی مشکل کاهش یافته و یا برطرف خواهد شد.
  3. حساسیت به نور: در صورتی که این مشکل به صورت ناگهانی و طی چند روز ایجاد شده باشد عمدتاً به علت پیدایش واکنش‌های دفع در پیوند است که درمان دفع پیوند جزو اورژانس‌های چشم‌پزشکی می‌باشد. گاهی بریده شدن بافت قرنیه توسط بخیه (cheese wire) عامل ایجاد این حالت است که در صورتی که بخیه شل نشده باشد درمان آن با قطره کورتون موضعی است و در صورت شل بودن بخیه علاوه بر برداشتن بخیه شل باید قطره استرویید (کورتون) تجویز نمود.

he2605

 

  1. کاهش دید: تغییرات (نوسان) دید پس از پیوند قرنیه امری عادی است و علت آن ترمیم بافت پیوندی می‌باشد ولی چنانچه کاهش دید به صورت واضح و ناگهانی حاصل شود می‌تواند به علت دفع شدید پیوند و یا شل شدن بخیه‌ها باشد. البته سایر علل کاهش دید در افراد سالم بدون عمل پیوند هم علاوه بر موارد فوق ممکن است وجود داشته باشد. گاهی کاهش دید پس از برداشتن بخیه‌ها توسط پزشک حاصل می‌شود که علت آن افزایش شدید آستیگماتیسم به علت عدم ترمیم کامل زخم می‌باشد. در این گونه موارد جهت بهبود دید، بخیه مجدد قرنیه ضرورت دارد.
  2. درد خفیف پس از عمل پیوند قرنیه تا زمان ترمیم اپی تلیوم و به علت درجات مختلف از کمبود اشک امری طبیعی است. گاهی به علت کمبود اشک و خشکی شدید چشم هنگام عمل جراحی گوشه‌های پلک بیمار به طور موقت و یا دایم دوخته می‌شود که درد حاصل به علت بخیه‌های پلک است ولی پیدایش درد شدید توام با التهاب داخل چشم مساله بسیار اورژانس و وخیمی می‌باشد. پیدایش درد شدید در چند روز اول پس از پیوند باید توسط بیمار و جراح جدی گرفته شود. پیدایش عفونت‌های داخل چشم پس از عمل مساله بسیار خطرناکی است که ممکن است در اثر عمل جراحی و یا انتقال عفونت از قرنیه دهنده به گیرنده ایجاد شود به همین دلیل لازم است چند روز اول پس از عمل روزانه بیمار توسط پزشک معالج معاینه شود.

جراحی قرنیه

توسط فاطمه بهاری


poster_2_up.jpg
۲۲/مهر/۱۳۹۵

پس از عمل جراحی پیوند قرنیه، لایه اپی تلیوم بافت دهنده توسط سلول های اپی تلیالی گیرنده ترمیم می شود. این روند معمولا بین 10-7 روز کامل می شود. اما در برخی شرایط ممکن است ترمیم سلول های اپی تلیال طول کشیده و یا حتی به طور کامل انجام نشود. عوامل خطری که می تواند منجر به این عارضه گردد شامل استفاده از بافت دهنده با کیفیت نامناسب، تکنیک نامناسب بخیه زدن شامل بخیه محکم و عدم قرارگیری مناسب قرنیه دهنده در برابر قرنیه گیرنده هم سطح نبودن قرنیه دهنده و گیرنده در سطح خارجی و هم چنین بیماری زمینه ای چشم گیرنده شامل اختلالات اشک، ورم ملتحمه بهاره و یا آسیب قبلی سلول های بنیادی اپی تلیوم می باشد. لازم به ذکر است که پوشش مناسب قرنیه دهنده به وسیله سلول های اپی تلیوم گیرنده جهت موفقیت پیوند و جلوگیری از عوارضی مانند عفونت و کدورت قرنیه دهنده لازم می باشد. درصورتی که پوشش قرنیه دهنده توسط سلول های اپی تلیال گیرنده پس از 10-7 روز رخ ندهد، اقداماتی از قبیل تجویز مرطوب کننده های چشمی با دوز بالا، استفاده از لنز تماسی پانسمانی، بستن مجاری اشکی و یا دوختن موقت یا دائم پلک ها نیاز می شود.

picture1

نشت مایع

از آنجایی که در پیوند نفوذی، برش جراحی به داخل اتاق قدامی راه می یابد در صورتی که تکنیک بخیه زدن مناسب نباشد یک ارتباط بین اتاق قدامی و سطح خارج چشم برقرار می گردد که باعث خروج مایع زلالیه، کم عمق شدن اتاق قدامی و حتی ورود میکرو ارگانیسم ها از محیط خارج به داخل چشم شده که می تواند باعث عفونت داخل چشم (اندوفتالمیت) گردد. به همین دلیل تشخیص زودهنگام و درمان این عارضه ضروری است. درصورتی که نشت مایع کم بوده، عمق اتاق قدامی طبیعی باشد و عنبیه بیرون نزده باشد می توان از طریق پانسمان فشاری چشم و تجویز استازولامید خوراکی این عارضه را درمان نمود. در غیر این صورت باید سریعا نسبت به بخیه مجدد زخم جراحی اقدام کرد.

افزایش ناگهانی فشار داخل چشم

تزریق هوا به اتاق قدامی در انتهای عمل در صورتی که بیش از 50 درصد حجم اتاق قدامی باشد می تواند از طریق انسداد مردمک باعث حمله حاد آب سیاه از نوع زاویه بسته گردد. درصورت رخداد این عارضه خارج کردن هوا و تجویز داروهای کاهنده فشار چشم ضروری است.

corneal_transplantation

شل شدن و پاره شدن زودرس بخیه

بسته به تکنیک بخیه زدن این عارضه یا نیاز به اقدام خاصی ندارد و یا ممکن است بخیه مجدد زخم جراحی را درپی داشته باشد. درصورتی که از 18 بخیه جدا ازهم استفاده شده باشد و شل شدن یکی از آن ها باعث نشت از محل زخم، آستیگماتیسم بالا و یا بهم خوردن قرارگیری قرنیه دهنده نسبت به گیرنده نشود، می توان بیمار را تحت نظر گرفت. درصورت رخداد هرکدام از موارد فوق، شل شدن بیش از یک بخیه جدا از هم و یا شل شدن بخیه پیوسته، نیاز به بخیه مجدد زخم جراحی می باشد.

جراحی قرنیه

توسط فاطمه بهاری


ab-morvarid-1.jpg
۲۲/مهر/۱۳۹۵

      • برش قرنیه گیرنده به صورت خارج از مرکز. در این حالت برش دایره ای در یک سمت به محیط قرنیه نزدیک می‌شود که باعث افزایش آستیگماتیسم پس از عمل شده و احتمال دفع پیوند را افزایش می‌دهد.
      • برش نامنظم و مایل در قرنیه دهنده و یا گیرنده که باعث آستیگماتیسم‌های بالا پس از عمل می‌شود.
      • ورود ناگهانی به داخل چشم: در حین برش قرنیه گیرنده ورود سریع و ناگهانی به داخل چشم می‌تواند منجر به صدمات بافت‌های داخل چشمی شامل عنبیه و عدسی شود. آسیب عنبیه در این مرحله می‌تواند باعث فلج آن و گشاد ماندن مردمک شود. آسیب به عدسی در حین برش قرنیه منجر به آب مروارید می‌گردد. بالارفتن فشار چشم و انسداد مردمک(Pupillary Block) در حین عمل باعث بیرون آمدن عنبیه و مشکل شدن مراحل عمل جراحی می‌شود. کنترل فشار چشم از طریق تزریق وریدی محلول با اسمولاریتی بالا(مانیتول20درصد) در این شرایط کمک کننده است.

نکته مهم جهت پیشگیری از این عارضه برطرف کردن عوامل خطر در صورت امکان مانند کنترل فشار داخل چشم قبل و حین عمل و انجام سریع مراحل عمل به منظور کوتاه کردن مدت زمانی که چشم باز است، می‌باشد. این عارضه خطرناک در پیوند نفوذی دیده می‌شود و در پیوند به روش لایه‌ای قدامی اتفاق نمی‌افتد.

    • آسیب قرنیه دهنده: صدمات حین عمل به قرنیه دهنده منجر به کاهش تعداد سلول‌های اندوتلیال و ازاین رو کاهش بقای پیوند می‌شود.
    صدمه به عدسی: در صورتی‌که فرد قبلا تحت عمل جراحی خارج کردن آب مروارید و کاشت لنز مصنوعی داخل چشم قرار نگرفته باشد احتمال آسیب به لنز در حین جراحی در مرحله وارد کردن بافت دهنده به داخل چشم و یا تزریق هوا وجود دارد. این آسیب می‌تواند منجر به کدورت‌های غیر پیشرونده در لنز و یا ایجاد آب‌مروارید گردد.

 

عوارض حین عمل در پیوند لایه‌ای قدامی عمیق (DALK)

  • برش قرنیه گیرنده به‌صورت خارج از مرکز
  • برش نامنظم و مایل در قرنیه دهنده یا گیرنده
  • سوراخ شدن غشا دسمه قرنیه گیرنده حین عمل: همان‌طور که در مبحث تکنیک جراحی توضیح داده شد، هدف از جراحی پیوند لایه‌ای قدامی عمیق، حفظ غشا دسمه و سلول‌های اندوتلیال قرنیه گیرنده به‌طور یکپارچه می‌باشد. با این حال ممکن است این لایه در هر مرحله از عمل شامل برش قرنیه گیرنده، جدا کردن استروما از غشا دسمه و بخیه کردن قرنیه دهنده به گیرنده سوراخ شود. در صورتی‌که سوراخ شدن غشا دسمه کم باشد امکان ادامه عمل به‌صورت لایه‌ای قدامی عمیق وجود دارد گرچه احتمال تشکیل اتاق قدامی کاذب پس از عمل در این موارد افزایش می‌یابد. در صورتی‌که پارگی غشا دسمه زیاد باشد ممکن است لازم باشد عمل جراحی به پیوند نفوذی تبدیل گردد. تبدیل تکنیک عمل از پیوند لایه‌ای به نفوذی برروی پیامد جراحی اثر منفی ندارد.

جراحی قرنیه

 


hoodie_5_front.jpg
۲۲/مهر/۱۳۹۵

تا چندسال اخیر تنها روش متداول پیوند قرنیه روش پیوند تمام ضخامت بود و تمامی بیماری‌های قرنیه با این روش مورد درمان قرارمی‌گرفت. بسیاری از بیماری‌های قرنیه تنها بخشی از ضخامت قرنیه را درگیر می‌کنند و جهت درمان آن‌ها تعویض یک یا چند لایه قرنیه کافی بوده و نیازی به جایگزین کردن تمام ضخامت قرنیه با بافت دهنده نیست. به همین دلیل است که در چندسال اخیر با بهبود تکنیک عمل و وسایل مورد استفاده، جراحی‌های پیوند قرنیه که در آنها تنها لایه مبتلا با قسمتی از قرنیه طبیعی جایگزین می‌شود، به طور انتخابی(Selective) برای بیماری‌هایی استفاده می‌شود که فقط بخشی از ضخامت قرنیه را درگیر می‌کنند. به طور کلی به این روش‌ها پیوند لایه‌ای(Lamellar Keratoplasty) گویند که خود به دو دسته کلی لایه‌ای قدامی و لایه‌ای خلفی تقسیم می‌شود.

he2604

روش‌های مرسوم جهت انجام پیوند قرنیه را می‌توان به شرح زیر تقسیم نمود:

پیوند نفوذی (Penetrating Keratoplasty)
در این روش به کمک یک وسیله دستی (ترفاین) یک برش مدور در تمام ضخامت قرنیه ایجاد شده به طوری‌که هر5 لایه قرنیه به طور کامل برداشته می‌شود. قطر پیوند معمولا حدود 8-5/7 میلی‌متر است. سپس یک بافت دهنده تمام ضخامت که معمولا 25/0تا5/0 میلی‌متر بزرگتر از قرنیه برداشته شده است جایگزین می‌شود و به وسیله نخ نایلون ده صفر به قرنیه گیرنده بخیه می‌شود.

پیوند لایه‌ای قدامی(Anterior Lamellar Keratoplasty)(Tectonic)

این روش در بیماری‌های قرنیه که درآن لایه اندوتلیوم گیرنده سالم بوده و بیماری محدود به لایه استرومای قرنیه است استفاده می‌شود بر حسب این‌که بیماری استرومای سطحی یا عمقی را درگیر کرده باشد، پیوند لایه‌ای قدامی به دو روش سطحی و عمقی قابل انجام است. در صورتی‌که ضایعه کمتر از 50 درصد ضخامت قرنیه را درگیر کرده باشد پیوند لایه‌ای سطحی انجام می‌شود که خود به دو روش برش توسط میکروکراتوم(ALTK) و برش به روش دستی(Manual LK) قابل انجام است. در کراتوپلاستی لایه‌ای قدامی مرسوم (Manual LK) ابتدا یک برش مدور توسط ترفاین در ضخامت50 درصد ضخامت قرنیه ایجاد می‌شود و سپس استرومای قدامی توسط تیغه تیز(کرسنت) برداشته می‌شود. تلاش بر این است که کل ضایعه برداشته شده و یک سطح بینایی صاف و یکدست ایجاد شود. بافت دهنده باقطر 25/0 تا 5/0 میلی‌متر بزرگتر ولی با ضخامت برابر با قرنیه برداشته شده و توسط نخ نایلون ده صفر به محل دوخته می‌شود.
در پیوند لایه‌ای قدامی عمیق سعی برآن می‌شود که به‌طور کامل استرومای گیرنده برداشته شده و تنها لایه اندوتلیوم و غشا دسمه با ضخامت حدود 20 میکرون از گیرنده باقی بماند. به‌منظور انجام این پیوند ابتدا80 درصد ضخامت قرنیه گیرنده به‌وسیله ترفاین برش داده شده و سپس استروما از اندوتلیوم زیر آن به روش‌های مختلف مانندتزریق هوا (Big Bubble)، تزریق مایع، تزریق ویسکوالاستیک و یا استفاده از یک تیغه با لبه کند (تکنیکMelles) جدا می‌شود. در ایران تکنیک‌های مرسوم جهت انجام پیوند لایه‌ای عمیق قدامی تزریق هوا و یا استفاده از یک تیغه با لبه کند (تکنیکMelles) می‌باشد. جهت تهیه بافت دهنده ابتدا غشا دسمه به‌همراه اندوتلیوم جدا شده و سپس بافت دهنده باقطر 25/0 میلیمتر بیشتر از گیرنده برش داده می‌شود. در انتها بافت دهنده توسط نخ بخیه نایلون ده صفر به بستر گیرنده دوخته می‌شود.

مزایای پیوند لایه‌ای (LK): از آنجاییکه شایعترین علت شکست پیوند قرنیه، دفع پیوند از نوع اندوتلیال می‌باشد. در صورتیکه بتوان اندوتلیوم قرنیه بیمار را حفظ کرد می‌توان موفقیت بالایی در پیوند قرنیه به‌ویژه در بیماری قوزقرنیه انتظار داشت که در آن مبتلایان جوان بوده و نیازمند پیوندی هستند که به مدت طولانی شفاف باقی بماند. جراحی LK که در آن اندوتلیوم قرنیه گیرنده حفظ می‌شود منجر به حذف واکنش رد پیوند از نوع اندوتلیالی شده و از این رو بقای پیوند را افزایش می‌دهد. مزیت دیگر آن عدم ورود به داخل چشم می‌باشد که احتمال خون‌ریزی حین عمل و یا عفونت پس از عمل را کاهش می‌دهد. در پاره‌ای از موارد که ضخامت باقی‌مانده از قرنیه گیرنده قابل توجه باشد (بیش از 30 میکرون) مقاومت قرنیه در برابرضربه بیشتر از نوع نفوذی خواهد بود. لازم به ذکر است که سایر اشکال دفع پیوندشاملSubepithelial و استرومال با پیوند لایه‌ای قدامی مشاهده میشود که هرچند اهمیت دفع نوع را ندارد ولی درصورت عدم درمان مناسب می‌تواند منجر به کاهش دید ناشی از کدورت و پیدایش عروق خونی در قرنیه شود

جراحی قرنیه

توسط فاطمه بهاری


slider1-1200x786.jpg
۲۱/مهر/۱۳۹۵

در حال حاضرِ،سالانه حدود ۴۰۰۰۰مورد پیوند قرنیه در آمریکا انجام می شود. اولین پیوندموفق قرنیه چشم توسط ادوارد زرم ( جمهوری چک ) در سال 1905 انجام شد. اولین پیوند قرنیه در ایران، در سال ۱۳۱۳ هجری شمسی توسط شادروان پروفسور محمد قلی شمس در بیمارستان فارابی تهران انجام شد. به تدریج هر سال بر آمار این عمل افزوده شد  و هم اکنون سالانه، حدود ۳۰۰۰ مورد پیوند در ایران انجام می گیرد. علاوه بر پیشرفت کمی در پیوند قرنیه؛ پیشرفت کیفی قابل توجهی نیز در این عمل مشاهده میشود ؛به طوری که انواع تکنیک های پیوند لایه ای ابداع شده که نه تنها باعث نتایج بهترشده ،بلکه احتمال رد پیوند نیز کمتر شده است. نابینایی ناشی از بیماری قرنیه ، یکی از مشکلات عمده سلامت عمومی در کشورهای در حال توسعه و با سطح بهداشتی پایین می باشد. پیوند نفوذی قرنیه ، همچنان روش انتخابی در درمان بیماران مبتلا به نابینایی ناشی از بیماریهای قرنیه است. اکثر پیوندهای نفوذی قرنیه با اهداف اپتیکی انجام می شوند تا دید ضعیف ناشی از کدورت قرنیه ، بهبود یابد. نتایج تحقیقات نشان می دهد ، شیوع علل منجر شونده به پیوند نفوذی قرنیه در کشورهای در حال توسعه با کشورهای پیشرفته متفاوت است به طوری که در کشورهای پیشرفته، « کراتوپاتی تاولی سودوفاکی » ، نارسایی پیوند و یا قوز قرنیه از جمله علل اصلی پیوند نفوذی قرینه محسوب می شوند. تحقیقات انجام شده نشان می دهد : قوز قرینه ، شایعترین علت پیوند، در ایران است.بررسی های آمار بانک چشم ایران،در مورد بیمارانی که بین سالهای ۱۳۷۳تا ۱۳۸۳ در مراکز چشم پزشکی سراسر کشور تحت پیوند نفوذی قرینه قرار گرفتند؛ نشان داد که تعداد ۱۹ هزار و ۶۶۸ مورد پیوند نفوذی قرینه ظی ۱۱ سال انجام شده است .

پیوند قرنیه چیست؟ 
قرنیه به لایه شفاف جلوی چشم گفته می شود که درست جلوی قسمت رنگی چشم (عنبیه) قرار دارد.  در واقع رنگ چشم وابسته به عنبیه است که از فردی به فرد دیگر متفاوت می باشد و قرنیه کاملا شفاف است.قرنیه هم به نور اجازه ورود به چشم را می دهد و هم نور را طوری تغییر مسیر می دهد که تصاویر اشیاء دور و نزدیک روی پرده شبکیه متمرکز شوند.پیوند قرنیه عملی است که طی آن قرنیه ای که دچار کدورت شده، با قرنیه شفاف تعویض می شود.این عمل “کراتوپلاستی” نیز نامیده می شود.

علل پیوند قرنیه 

ضربه (شامل سوختگی های شیمیائی ) یکی از شایع ترین علل کدورت قرنیه است. سایر علل آن عبارتند از :إسکار (محل جوش خوردن زخم)ناشی از عفونت موضعی ( از قبیل ویروس تبخال)،تورم قرنیه و عملکرد ضعیف سلول های آن(دیستروفی های قرنیه) وتخریب و انهدام سلول های قرنیه توأم با اختلال شکل آن ( کراتوکونوس یا قوز قرنیه بارزترین فرم آن است) .علامت اصلی کدورت قرنیه،کاهش تدریجی بینائی است که پیوند قرنیه می تواند کمک به بهبود بینائی کند.

منبع تهیه قرنیه برای پیوند از کجاست؟  

  تهیه قرنیه توسط بانک چشم از افرادی که خود و یا بستگان آنها اجازه اهدای چشم پس ازمرگ را داده اند؛ صورت می گیرد. بانک چشم معمولا بافت را در ساعات اولیه پس از مرگ؛ از بدن جدا ساخته و آن را برای انتقال به بیمارستان و یا کلینیک محل جراحی آماده می کند. در بانک چشم قبل از فرستادن بافت برای پیوند؛ یکسری آزمایشات انجام می گیرد تا از انتقال بیماریهایی مانند ایدزو هپاتیت جلوگیری گردد و همچنین از کیفیت بافت پیوندی اطمینان حاصل شود.

تکنیک عمل جراحی پیوند قرنیه 

عمل جراحی می تواند تحت بی حسی موضعی یا بی هوشی عمومی انجام شود.اگر عمل با بی حسی موضعی انجام شود، شما در طی عمل بیدار  هستید؛ اما احساس درد و نارحتی نخواهید داشت و شما پس از عمل مرخص خواهید شد.

عمل به کمک میکروسکوپ جراحی انجام می شود و حدود یک ساعت به طول می انجامد. ابتدا جراح به کمک تیغ مدور مخصوصی به نام ترفاین قسمت مرکزی قرنیه بیمار را برمی دارد  و با استفاده از ترفاین دیگر (معمولا  با قطر۲۵/. میلی متر بزرگتر) قرنیه دهنده ( چشمی که پس از فوت فرد جدا شده و توسط بانک چشم آزمایشات لازم روی آن انجام شده) )را جدا و آماده پیوند می کند. قرنیه جدید ( قرنیه پیوندی)  روی چشم گیرنده درست در محل قرنیه برداشته شده، قرار گرفته  و با نخ بسیار ظریف  غیر قابل جذب بخیه می شود. از آنجایی که ترمیم زخم در ناحیه پیوند قرنیه نیاز به زمان طولانی دارد؛ باید تا زمان  جوش خوردن کامل زخم ( معمولا چند ماه)، بخیه ها در محل خود باقی بمانند. در پایان عمل چشم پانسمان می شود. اگر در هنگام عمل پیوند قرنیه، بیماری آب مروارید وجود داشته باشد، همزمان عمل اب مروارید انجام شده و لنز داخل چشمی نیز جایگذاری می گردد.

پیوند قرنیه به دو فرم : ۱- پیوند تمام ضخامت (نفوذی) و ۲- پیوند لایه ای قابل انجام است. در تکنیک اول، قسمت مرکزی قرنیه بیمار به صورت ضخامت کامل تعویض می شود و در تکنیک دوم، فقط لایه ای از قرنیه که دچار بیماری است با قسمت مشابه از قرنیه دهنده تعویض می شود.تکنیک نفوذی، نتیجه اپتیکی بهتری دارد در حالیکه در تکنیک پیوند لایه ای عوارض و احتمال رد پیوند کمتر است؛گر چه تکنیک دوم از نظر انجام برای جراح وقت گیرتر و مشکل تر است.لذا علی رغم مشکل تر بودن تکنیک عمل، امروزه جراحان قرنیه تمایل بیشتری به انجام پیوند لایه ای دارند.

تکنیک عمل پیوند لایه ای قرنیه 

در مواردیکه فقط لایه خاصی از قرنیه بیماری داشته باشد، همان لایه با بافت قرنیه طبیعی جایگزین می شود. عمل جراحی می تواند تحت بی حسی موضعی یا بی هوشی عمومی انجام شود.اگر عمل با بی حسی موضعی انجام شود، شما در طی عمل بیدار  هستید؛ اما احساس درد و نارحتی نخواهید داشت و شما پس از عمل مرخص خواهید شد.

ممکن است فقط لایه های قدامی قرنیه (مثلا در بیماری قوز قرنیه) اشکال داشته باشند که فقط همان لایه را با لایه های مشابه از قرنیه دهنده تعویض می کنیم . به این عمل پیوند لایه ای قدامی یا پیوند لایه ای قدامی عمیق (Deep Anterior Lamellar keratoplasty (DALK می گوئیم.

عمل به کمک میکروسکوپ جراحی انجام می شود و حدود یک ساعت به طول می انجامد. ابتدا جراح به کمک تیغ مدور مخصوصی به نام ترفاین قسمت مرکزی قرنیه بیمار را به صورت نیمه ضخامت برش می دهد. بسته به تکنیک جراح و با استفاده از ترفاین دیگر (معمولا  با قطر۲۵/. میلی متر بزرگتر) قرنیه دهنده ( چشمی که پس از فوت فرد جدا شده و توسط بانک چشم آزمایشات لازم روی آن انجام شده) )را برش می دهد. لایه های قدامی قرنیه بیمار به کمک هوا، ژل و یا وسایل جراحی خاصی از قسمت های عمقی به صورت لایه ای جدا می شود.  می توان برای جدا کردن لایه های قدامی قرنیه بیمار از لیزر فمتو سکند استفاده کرد که دقت عمل را بالا می برد. قرنیه جدید ( قرنیه پیوندی)  پس از جدا کردن لایه های عمقی آن یعنی لایه غشاء دسمه و سلولهای اندوتلیوم بر روی چشم گیرنده درست در محل قرنیه برداشته شده، قرار گرفته  و با نخ بسیار ظریف  غیر قابل جذب بخیه می شود. از آنجایی که ترمیم زخم در ناحیه پیوند قرنیه نیاز به زمان طولانی دارد؛ باید تا زمان  جوش خوردن کامل زخم ( معمولا چند ماه)، بخیه ها در محل خود باقی بمانند. در پایان عمل چشم با کمک لنزهای بانداژ،  پانسمان می شود.

 در مواردیکه فقط لایه سلولهای اندوتلیال قرنیه (عمقی ترین لایه) بیماری داشته باشد، همان لایه با بافت قرنیه طبیعی جایگزین می شود. مثلا در دیستروفی فوکس، می توان به جایپیوند تمام ضخامت قرنیه (پیوند نفوذی یا PK یا Penetrating Keratoplasty)، پیوند لایه ای عمقی اندوتلیال(DSAEK) Descemet stripping endothelial keratoplasty    یا (Deep LamellarEndothelial Keratoplasty (DLEK زد که در این روش های جراحی فقط سلولهای اندوتلیوم جایگزین شده و لایه های سطحی تر دست نخورده باقی می ماند. این روش جراحی، قابلیت موفقیت بهتر و عوارض بالقوه کمتری نسبت به پیوند تمام ضخامت، در درمان دیستروفی فوکس دارد.

در سالهای اخیر روش پیشرفته تری از این نوع پیوند به نام کراتوپلاستی اندوتلیال با  برداشتن دسمه به کمک لیزر فمتوسکند  (FS-DSEk) یا  femtosecond laser-assisted Descemet stripping endothelial keratoplasty نتایج تشویق کننده ای در درمان بیماری فوکس داشته است.

در تکنیک پیوند لایه ای عوارض و احتمال رد پیوند کمتر است؛گر چه این تکنیک از نظر انجام برای جراح وقت گیرتر و مشکل تر است؛ علی رغم مشکل تر بودن تکنیک عمل، امروزه جراحان قرنیه برای کاهش عوارض و کاهش احتمال رد پیوند تمایل بیشتری به انجام پیوند لایه ای دارند.

جراحی قرنیه


آخرین اخبار

logo-white-footer

سایت تخصصی پیوند قرنیه با معرفی مجرب ترین پزشکان جراحی چشم همواره سعی بر آن دارد تا به بیماران در فرآیند درمان کمک نماید و مسیر درمان را برای آنها سهل و هموار کند.مقالات تخصصی پیوند قرنیه و جراحی چشم توسط متخصصان ارائه میگردد.
امروزه متخصصان جراحی چشم، عمل پیوند قرنیه را با دستگاههای پیشرفته به راحتی انجام می دهند.عمل پیوند قرنیه با لیزر در سالهای اخیر بسیار رایج شده است.مقالات متعددی در این زمینه در سایت پیوند قرنیه منتشر شده برای آگاهی بیشتر توصیه می کنیم مطالعه نمایید